Słownik · Omega-3
Skróty na opakowaniach omega-3
Najwięcej nieporozumień w suplementach bierze się z jednej rzeczy: liczba z frontu opakowania prawie nigdy nie oznacza tego, co kupujący myśli. Poniżej rozkładamy tę etykietę na części.
Kapsułka oleju rybiego zawiera kilka rzeczy naraz: tłuszcz, w którym rozpuszczone są kwasy omega-3, same kwasy w różnych proporcjach i dodatki chroniące całość przed zjełczeniem. Producent może napisać na froncie masę dowolnej z tych rzeczy — i każda z nich będzie formalnie prawdziwa.
Dlatego w porównaniu bierzemy tylko dwie wartości: miligramy EPA i miligramy DHA w jednej kapsułce. Reszta trafia do opisu produktu jako informacja, ale nie wchodzi do przelicznika. Jeśli producent tych dwóch liczb nie podaje, piszemy to wprost, zamiast wyliczać je z procentów.
Pojęcia po kolei
- EPAkwas eikozapentaenowy
- Jeden z dwóch długołańcuchowych kwasów omega-3, na których opiera się całe nasze porównanie. Na etykiecie zawsze podawany w miligramach, zwykle w tabeli razem z DHA. Zwróć uwagę, czy tabela mówi o jednej kapsułce, czy o porcji z dwóch albo trzech — to najczęstsze miejsce, w którym gubi się połowa wartości.
- DHAkwas dokozaheksaenowy
- Drugi z kwasów, które liczymy. Proporcja EPA do DHA różni się między produktami czasem dwukrotnie i to ona decyduje, który olej wypadnie taniej przy konkretnym celu. Produkt tani przy celu 300/200 mg potrafi być najdroższy przy 2000/500 mg, bo nie da się osiągnąć jednej wartości bez rozdmuchania drugiej.
- ALAkwas alfa-linolenowy
- Roślinny kwas omega-3 z oleju lnianego, rzepakowego czy z chia. Formalnie jest kwasem omega-3, więc wlicza się do sumy podanej na opakowaniu — choć nie jest ani EPA, ani DHA. Napis „1000 mg omega-3” na produkcie z olejem lnianym opisuje więc coś zupełnie innego niż ten sam napis na koncentracie oleju rybiego.
- DPAkwas dokozapentaenowy
- Trzeci kwas omega-3 obecny w oleju rybim, podawany rzadko i w niewielkich ilościach. Nie wliczamy go do porównania, ale gdy producent go deklaruje, zostaje w opisie produktu.
- TGtriglicerydy
- Naturalna postać tłuszczu, w jakiej kwasy występują w rybie. Producent deklaruje ją na etykiecie, a my tę deklarację przepisujemy. Nie rozstrzygamy, która postać jest lepsza — to spór, w którym każda strona ma badania na poparcie swojej tezy.
- rTGreestryfikowane triglicerydy
- Postać powstająca wtedy, gdy zatężony olej zostaje z powrotem połączony w triglicerydy. Produkty rTG są zwykle droższe od EE o tej samej zawartości EPA i DHA, co widać w naszym zestawieniu.
- EEestry etylowe
- Postać pośrednia, powstająca w trakcie zatężania oleju rybiego. Tańsza w produkcji, więc częsta w preparatach o wysokiej zawartości kwasów w niskiej cenie. Wielu producentów w ogóle nie podaje postaci — wtedy zostawiamy to pole puste zamiast zgadywać.
- Krylolej z kryla antarktycznego
- Źródło EPA i DHA związanych z fosfolipidami zamiast z tłuszczem. Zawartość kwasów w kapsułce jest tu zwykle kilkukrotnie niższa niż w koncentracie oleju rybiego, a cena wyższa, więc porównywanie po cenie opakowania prowadzi na manowce. Przelicznik na miligram EPA i DHA pokazuje to od razu.
- Olej z algźródło roślinne
- Olej z mikroalg — jedyne roślinne źródło gotowego DHA, a w części produktów także EPA. To te same algi, którymi żywią się ryby, więc pochodzenie jest po prostu o krok wcześniejsze w łańcuchu.
- TOTOXwskaźnik utlenienia
- Miara stopnia zjełczenia oleju: wartość anizydynowa powiększona o podwójną liczbę nadtlenkową, czyli TOTOX = AV + 2 × PV. Monografia GOED dopuszcza TOTOX do 26, przy liczbie nadtlenkowej do 5 meq/kg i wartości anizydynowej do 20. Podaje tę wartość garstka producentów, zwykle ci, którzy mają się czym pochwalić. Brak liczby nie znaczy, że olej jest zły — znaczy tylko, że nie wiadomo, i dokładnie tak to u nas oznaczamy.
- Tranolej z wątroby dorsza
- Osobny produkt, nie synonim oleju rybiego. Olej pochodzi z wątroby, nie z mięsa ryby, więc obok EPA i DHA wnosi też witaminy A i D — etykieta musi je wykazać w tabeli razem z procentem RWS. Tranu się nie zatęża, więc na gram oleju przypada w nim kilkukrotnie mniej EPA i DHA niż w koncentracie.
- IFOSprogram certyfikacji olejów rybich
- Niezależny program badania czystości, świeżości i zgodności składu z deklaracją, prowadzony przez laboratorium Nutrasource. Wyniki poszczególnych partii są publicznie dostępne, co odróżnia go od certyfikatów, których nie da się sprawdzić.
- GOEDorganizacja producentów omega-3
- Branżowe zrzeszenie, które wydaje monografię z wymaganiami wobec olejów omega-3. Producenci powołują się na nią w opisach. To standard branżowy, a nie urzędowe dopuszczenie.
Pozostałe grupy pojęć
Witamina D Magnez, cynk, żelazo Witamina C Witaminy z grupy B Kolagen Kreatyna Probiotyki Etykieta i przeliczenia
Jak liczby z etykiety przekładają się na koszt dnia, zobaczysz w kalkulatorze omega-3 — na razie to jedyna gotowa kategoria. Zasady, według których układamy ranking, opisaliśmy w sekcji Jak liczymy ranking.